STRAATSBURG. De Commissaris voor de rechten van de mens van de Raad van Europa, Hammarberg, zegt dat de naleving van mensenrechten in Nederland op een aantal gebieden voor verbetering vatbaar is. Het gaat met name om mensenrechteneducatie, de asielprocedure en leefomstandigheden van asielzoekers, de opsluiting van kinderen met gedragsproblemen, bescherming tegen discriminatie en anti-terrorisme maatregelen.

De Commissaris presenteert vandaag zijn rapport naar aanleiding van een bezoek aan Nederland - van 21 tot 24 september jl. - aan het Comité van Ministers en de Parlementaire Vergadering. Tijdens dit bezoek sprak de Commissaris met vertegenwoordigers van de overheid, parlementariërs, het maatschappelijk middenveld en de rechterlijke macht en bezocht verschillende instituten.

De Commissaris benadrukt in zijn rapport het belang van mensenrechteneducatie als essentieel onderdeel van het nationale mensenrechtenbeleid en hoeksteen van de samenleving. Volgens de Commissaris dient mensenrechteneducatie stevig verankerd te worden in het basis en voortgezet onderwijs in Nederland. Hij beveelt Nederland aan om hiertoe aansluiting te zoeken bij het ‘UN World Programme for Human Rights Educattion’ (2005) en het initiatief van de Raad van Europa ‘Education for Democratic Citizenship and Human Rights’.

Wat de situatie van asielzoekers betreft roept de Commissaris onder meer op tot verbetering van de asielprocedure en de leefomstandigheden. Het voornemen om meer aanvragen via de versnelde asielprocedure te behandelen, baart de Commissaris zorgen. Bijzonder kwetsbaar zijn onbegeleide kinderen. Ook de lengte van detentie van asielzoekers, die vaak getraumatiseerd zijn, vindt hij verontrustend.

De Commissaris uit zijn zorgen over de opsluiting van minderjarigen met gedragsproblemen (die niets strafbaars hebben gedaan) in jeugdstrafinstellingen. Hij zet vraagtekens bij de gesloten jeugdzorg, strafrechtelijke verantwoordelijkheid vanaf 12 jaar en de maatregelen die tegen zogenaamde probleemjongeren worden genomen. De ‘Mosquito’ is hier een voorbeeld van.

De Commissaris beveelt betere coördinatie aan van de verschillende organen die zich bezig houden met discriminatie. Hij ziet bij voorkeur een holistische aanpak van de bescherming tegen discriminatie. Scholen met religieuzes grondslag krijgen volgens hem op grond van de Algemene wet gelijke behandeling te veel ruimte om bijvoorbeeld homoseksuele docenten te kunnen weren. Hij roept Nederland op om deze uitzonderingen in de wet te schrappen

Ook de veelvuldige strafrechtelijke en administratieve antiterrorismemaatregelen die Nederland heeft aangenomen baren de Commissaris zorgen. Daarin worden brede en vage verboden gebruikt die op gespannen voet staan met beginselen van legaliteit. Individuen kunnen op basis van dergelijke bepalingen niet weten exact welk gedrag verboden is. Hij beveelt Nederland aan om de vage regels aan te passen en de maatregelen te toetsen aan internationale mensenrechtenstandaarden.

De post van Commissaris voor de rechten van de mens van de Raad van Europa is in 1999 ingesteld. De Commissaris is verantwoordelijk voor het bevorderen van onderwijs op mensenrechtengebied, van het bewustzijn van en de eerbied voor de rechten van de mens in lidstaten en ziet toe op volledige naleving van de teksten van de Raad van Europa.

Perscontact van het Bureau van de Commissaris voor de rechten van de mens:
Stefano Montanari, +33 6 61 14 70 37; stefano.montanari@coe.int

Klik hier voor het rapport.